De geschiedenis van het wiel:

1.1 De grote omwenteling te gaan.
1.2 Het vervoer te gaan.
1.3 De ontwikkeling van de band en het wiel te gaan.
1.4 Toekomstverwachtingen te gaan.


1.1 De grote omwenteling:
Er is geen voertuigonderdeel dat, historisch gezien, zo in de belangstelling heeft gestaan als het wiel. Het begon allemaal toen naast de eerste bekende vervoermiddelen, de sleep of slede, ook wielvoertuigen in gebruik kwamen. Volgens moderne archeologische inzichten is het wielvoertuig ontstaan vanuit de gewoonte om zware sledelasten te vergemakkelijken door er boomstammen of ronde stenen onder te plaatsen. Het geniale van het wiel is, dat de veel grotere glijdende wrijving vervangen wordt door de zeer lage rollende wrijving (afb. 2). De invloed van het wiel was zo groot, dat men de vooruitgang van naties en volkeren kon afmeten aan de mate waarin zij gebruik maakten van vervoer op wielen. Een overzicht van de ontwikkeling van het wiel ziet u op figuur 1.1.


Figuur 1.1: Ontwikkeling van het wiel.

Een interessante afbeelding van de voorlopers van de bandenspecialisten ziet u op figuur 1.2. Het is een Egyptische graftekening van 1475 v. Chr. waarop duidelijk de eerste georganiseerde wagenmakers afgebeeld zijn.


Figuur 1.2: Egyptische graftekening


1.2 Het vervoer:
Gelijktijdig met de komst van het wiel begon de ontwikkeling van het vervoer en de voertuigen die daarvoor nodig waren. De tweewielige kar en de vierwielige wagen die door paarden werd voortgetrokken was tot in de 20e eeuw nog een veel gebruikt vervoermiddel. Op figuur 1.3 ziet u dat de wielen van de eerste motorvoertuigen afkomstig waren van de toen algemeen gebruikte postkoets.


Figuur 1.3: Koetswiel

De ontwikkeling van de motorvoertuigen begon met de komst van de stoommachine in de 18e eeuw. Ongeveer tweehonderd jaar geleden bouwde men een stoommachine op een kolenwagen die zichzelf daardoor kon voortbewegen. Vandaar de naam automobiel, wat 'zelfbewegend' betekent. Pas in 1870 verschenen de eerste motorvoertuigen op de nog zeer slechte wegen, waarbij het gebruik van de benzinemotor algemeen was geworden. De eerste praktisch goed bruikbare auto op luchtbanden was de l'Eclair van de gebroeders Michelin (1895) figuur 1.4. Tegen het einde van de 1ge eeuw verschenen er steeds meer motorvoertuigen op de wegen. De behoefte aan goede materialen voor bouwen onderhoud van deze auto's was erg groot. Er deden zich veel belangwekkende uitvindingen en ontwikkelingen voor. Voor banden en wielen zijn het de materialen staal, lichtmetaal, rubber en kunststof die vooral de laatste jaren een enorme ontwikkeling hebben doorgemaakt en waarvan het einde nog lang niet in zicht is.


Figuur 1.4: lÉcair


1.3 De ontwikkeling van de band en het wiel:
Voor de bandenspecialist is het interessant om te weten hoe de huidige autoband tot zo een hoogwaardig product kon worden ontwikkeld. Het belangrijkste bestanddeel, rubber, werd al in 450 v. Chr. als 'Gummi-Arabicum' in Egypte en Griekenland gebruikt. Columbus zag voor het eerst in 1495 op HaÔti inboorlingen met een rubber bal spelen. Het duurde echter nog enkele honderden jaren voordat zich opmerkelijke ontwikkelingen voordeden. Enkele belangrijke feiten zullen wij noemen.

1831:

De Amerikaan Hayward ontdekt bij toeval dat rubber bij verhitting overgaat in een stof met geheel andere eigenschappen. Dit gebeurt nadat rubber bestrooid wordt met zwavel. Het proces noemt men 'warm-vulcaniseren'. In 1846 ontdekt Parkes het Ďkoud-vulcaniseerproces'.

1835:
Goodyear verwerft de rechten van het vulcaniseerproces en verbetert het meerdere malen.

1845:
De Schot Thomson vraagt een patent aan op de eerste luchtband figuur 1.5. Op dat moment is er echter geen commerciŽle interesse in luchtbanden. In 1867 maakt Thomson ook een volrubber band figuur 1.6.


Figuur 1.5: De eerste luchtband


Figuur 1.6: De eerste volrubberband

1888:

De Ier Dunlop ontwikkelt een luchtband, waarvan het octrooi veel overeenkomsten vertoont met dat van Thomson. Hij sticht de eerste bandenfabriek.

1890:
Eerste diagonaalband met canvas karkas (Faulkner).

1896:
De gebroeders Michelin ontwikkelen de eerste betrouwbare luchtbanden voor auto's. Dunlop verkoopt de eerste luchtbanden in Engeland en Goodrich doet dat in de Verenigde Staten.

1904:
Eerste profielgroeven in het loopvlak.

1906:
Eerste afneembare velgen. Voorheen moest men een band samen met de velg wisselen figuur 1.7.


Figuur 1.7: Afneembare velg

1908:

Octrooi van Palmer voor gebruik van parallelle koord lagen waardoor de levensduur vertienvoudigd wordt.

1910:
Eerste hielband, ontwikkeld door Wilson en Bartlett.

1913:
Octrooi van Grey en Slooper voor de radiaalband.

1923:
Lagedrukband van Michelin, spanning 2,5 bar. Daarvoor was 4,5 bar noodzakelijk.

1933:
Katoen voor koordweefsel wordt vervangen door rayon (kunstzijde).

1935:
Eerste tubelessband (Dunlop).

1946:
Octrooi radiaalband (gordelband) van Michelin.

1950:
Eerste M+S band.
Vanaf 1920 is de ontwikkeling begonnen van de huidige luchtband voor motorvoertuigen. Op afbeelding 1.8 ziet u dat de verandering zichtbaar is aan de afmetingen en de hoogtebreedte verhouding (h:b). De jaartallen hebben betrekking op invoering en eerste gebruik van de bandtypen.




Figuur 1.8: Bandtypen

Bij al deze veranderingen zijn er ook veel profielsoorten ontwikkeld voor de vele gebruiksgebieden van motorvoertuigen. Ook zijn er opmerkelijke constructies ontwikkeld zoals in de super-single band, die de twee banden naast elkaar, de zogenaamde dubbel lucht, kan vervangen. Zie figuur 1.9.
De ontwikkeling van de tubelessband heeft ertoe geleid, dat deze zowel voor personen- als vrachtauto's algemeen wordt toegepast. Bij motorfietsen en landbouwtractoren is de 'radialisatie' in volle gang.


Figuur 1.9:Super-single band


1.4 Toekomstverwachtingen:
Zoals uit eerdere stukken heeft u kunnen zien dat vooral de materialen zoals silica, vezels, kunststoffen, staal en lichtmetaal die de huidige voertuigbanden en wielen zo betrouwbaar hebben gemaakt.
Dit heeft de volgende mogelijkheden gegeven:

  1. lichte wielen voor personen- en bedrijfsvoertuigen. Op figuur 1.10 ziet u een voorbeeld van een lichtmetalen wiel.
  2. verdere verkleining van de hoogte-breedte verhouding, bij een vergroting van de velgdiameter figuur 1.11. In de autosport gebruikt men al banden met een h:b van 0,20.
  3. perfectionering van de radiaalband en de materialen voor loopvlak en karkas, waardoor een betere wegligging, een lagere rolweerstand en betere nat weer eigenschappen ontstaat.
  4. een zodanige materiaal keuze, dat de levensduur van banden voor personenauto's boven de 60.000 km en voor bedrijfsauto's meer dan 200.000 km geen uitzondering meer zijn.
  5. toepassing van speciale reservewielen, die lichter en goedkoper zijn figuur 1.12.
  6. geen reservewielen meer door gebruik van speciale band- en velgconstructies.


Figuur 1.10:


Figuur 1.11: Sportwiel


Figuur 1.12: Speciaal reservewiel

Het einde van deze ontwikkelingen is nog niet in zicht. Van de bandenspecialist wordt verwacht dat hij de nieuwe ontwikkelingen nauwgezet volgt en inspeelt op de eisen die de moderne motorvoertuigen en hun gebruikers stellen.

Home
Geschiedenis
+ Autoband
 - Deelvraag 1
 - Deelvraag 2
 - Deelvraag 3
+ Raceband
 - Deelvraag 1
 - Deelvraag 2
 - Deelvraag 3
Links
Contact

Geschiedenis
© Copyright www.auto-banden.nl | home | geschiedenis | contact | statistieken